چند روز پيش در يكي از كلاسهاي ضمن خدمت شركت كرده بودم.استاد مربوطه(آقاي دكتر درخشان فر) روشي براي تعيين وزن ايده آل با روش اندازه گيري مچ دست ارائه كردند كه فكر مي‌كنم براي براي معلمان خصوصا" مربيان بهداشت مفيد باشد.

براي تعيين وزن ايده آل با روش اندازه گيري مچ دست مراحل زير را به ترتيب و با دقت انجام دهيد:

1. تعيين وضعيت جثه

براي مشخص شدن وضعيت جثه،بلنداي قامت را بر اندازه مچ دست تقسيم مي‌كنيم و با جدول زير مقايسه مي‌كنيم:

                                                                                      بلنداي قامت(cm) 

                                                                                        مچ دست(cm)

2. سپس با فرمولهاي زير مقدار وزن ايده آل خود را محاسبه مي‌كنيم:

114-(۱/۰۸×قد)=وزن ايده آل مردان

                                              93-( ۰/۹۲× قد)=وزن ايده آل زنان

3. اگر فرد درشت جثه باشد،عدد به دست آمده از فرمول بالا را با 10%خودش جمع و اگر فرد ريز جثه باشد 10%عدد به دست آمده را ازخودش كم مي‌كنيم و بدين ترتيب وزن ايده آل فرد بدست مي‌آيد.

مثال:فردي كه 175 سانتيمتر قد و طبق محاسبه درشت جثه است،بايد از روش زير استفاده شود:

75=114-(175×۱/۰۸)

10% از عدد 75 ميشود5/7 كه آن را با عدد 75 جمع مي‌كنيم:

۸۲/۵=۷/۵+75

در مورد فرد ريز جثه با همين بلندي قد:

۶۷/۵=۷/۵-75

آهن کافی برای حفظ سلامت، رشد مطلوب و فراهم ساختن زمینه مناسب برای یاد گیری دردوران تحصیل ضروری است. اگر چه کمبود آهن میتواند درتمام مراحل زندگی سبب کاهش قدرت ادراک و یاد گیری گردد ولی اثرات نامطلوب کم خونی در دوران شیرخوارگی و در اوایل کودکی غیر قابل جبران است. کم خونی فقر آهن در کودکان زیر 2 سال و کودکان سنین مدرسه با تاخیر رشد خفیف همراه است و درمان کم خونی موجب افزایش سرعت رشد میشود. تاخیر رشد در کودکان کم خون ممکن است به علت نقش کلی آهن در واکنش های حیاتی بدن، رابطه آن با سیستم ایمنی و یا تاثیر آن بر اشتها باشد.

کم خونی فقر آهن در کودکان سنین مدرسه موجب کاهش قدرت یادگیری میشود. ضریب هوشی این کودکان 5 تا 10 امتیاز کمتر از حد طبیعی برآورد شده است. همچنین در این کودکان میزان ابتلاء به بیماریهای عفونی بیشتر است زیرا سیستم ایمنی آنان قادر به مبارزه با عوامل بیماریزا نیست. مطالعات نشان داده است که دادن آهن به کودکان کم خون موجب کاهش ابتلا به بیماریهای عفونی میگردد.

قندها(مواد غذایی شیرین)

تحقیقات اخیر نشان مى‌دهد که مصرف قند زیاد باعث ایجاد استرس در مغز می شود. براى مثال نیم ساعت پس از خوردن یک ماده ی شیرین، کالرى آن به سرعت مى‌شکند و گلوکز خون کودک بالا مى‌رود. اگرچه ماهیچه‌ها و دیگر بافت هاى چربى آن را براى استفاده های بعدی ذخیره مى‌کنند، ولی بافت مغز نمى‌تواند این کار را انجام دهد.

سه ساعت پس از خوردن مواد قندى، گلوکز خون پایین آمده و شروع به آزاد کردن هورمون هاى استرس زا مى‌کند.

کودکانى که دچار اختلال کم توجهى (ADD) و اختلال بیش فعالى (ADHD) هستند کمتر قادرند با تأثیرات غذاى شیرین مقابله کنند، بنابراین فعالیت فیزیکی شان افزایش مى‌یابد که این فعالیت در اثر پایین آمدن گلوکز خون و تلاش براى به کار انداختن مغز است.

تحقیقات نشان مى‌دهد حتى بزرگسالان دچار (ADD) و (ADHD) که در سوخت و ساز گلوکز مشکل دارند، بخش هایى از مغزشان که توجه ، رفتار و اعمال درونى آنها را تنظیم مى‌کند تحت تأثیر قرار مى‌گیرد.

قندهای مصنوعی

متأسفانه قندهاى مصنوعی نیز مشکلات دیگرى به همراه دارند. مثلاً آسپارتام ، بر سیستم عصبى مرکزى تأثیر گذارده و موجب اختلالاتى مانند حمله مى‌شود.

دکتر ویلیام ام پاردیریج از مدرسه پزشکى UCLA دریافته است که فنیل آلانین موجود در آسپارتام به راحتى از سدّ مغزی- خونی (BLOOD-BRAIN BARRIER) عبور کرده و توازن پیام های عصبى را به هم مى‌زند. اگرچه از میان بدن که عبور مى‌کند تغییراتى بوجود نمى‌آورد. نتیجه آن شامل کم توجهى، بیش فعالى و حتى حمله مى‌شود.

آسه سولفام K نیز موجب آزاد شدن انسولین مى‌شود. همان کارى که یک غذاى شیرین مى‌کند.

سوکرالوز نیز که درسال 1998 توسط FDA ( اداره ی غذا و دارو) تأیید شد، باید توسط کبد سم زدایى شود که این کار با اضافه کردن یک سری مواد شیمیایى مضر هنگام پخت، به غذاهاى آماده انجام می گیرد.

آلرژی هاى غذایى

 علائم آلرژى  فقط خارش ، عطسه و دیگر علائم مشهود نیست. دکتر آلان گابى از دانشگاه باستیر معتقد است که آلرژی هاى غذایى مخفى مى‌توانند موجب دامنه وسیعى از مشکلات فیزیکى و روحى شوند. داروهاى محیطى نیز مانند آفت کش ها ، حشره کش ها و دیگر آلاینده‌هاى محیطى ، مصرف بیش از حد آنتى‌بیوتیک و رژیم غذایى نامناسب همگى در بوجود آمدن آلرژى نقش مؤثرى دارند.

تحقیقات دیگرى نیز نشان داده کاکائو ، ذرت ، تخم مرغ، شیر ، پرتقال  و گندم از غذاهاى شایعى هستند که با اختلال بیش فعالى و آلرژى در کودکان مرتبط هستند. طى یک پاسخ آلرژیکى ، هیستامین در مغز آزاد مى‌شود. همچنان که در اعضاى دیگر بدن نیز اینگونه مى‌شود.

یکى از تأثیرات هیستامین، افزایش فرار خونابه در اطراف بافت هاى مغز است. مغز از آب اشباع شده و در نتیجه میزان توجه و عملکرد حافظه کاهش مى‌یابد.

توصیه

غذاهاى خانگى (و نه غذاهاى آماده) براى هر سنى خوب هستند، اما براى بچه‌هاى در حال رشد بسیار مهم هستند. سعى کنید فریزرتان را در پاییز با غذاهاى طبیعى و حیوانى پُر کنید. اگر غذاى فرزندتان را چه در خانه و چه براى مدرسه با رژیم غذایى مناسب و متوازن درست کنید، موجب مى‌شود میزان یادگیرى دروس در او افزایش یابد.

 منبع:تبیان

بي خوابي، بد خوابي، نگراني و اضطراب، سوء هضم، يبوست مزاج، پرخوري، تداخل در غذا، ( به جاي نظم در غذا، خوردن مواد مختلف به فاصله هاي کم )، زياد خوردن ماست ترش و دوغ ، خوردن زياد مقدار پنير، سيب ترش، مقدار زيادي گشنيز هر کدام به طريقي فعاليت هاي فکري را دشوار يا حافظه و سرعت انتقال را موقتا کند مي کند. بر عکس خواب مناسب، استراحت، اطمينان خاطر، تغذيه مناسب و منظم، مزاج مرتب ، مطالعه در زمان مناسب ( نه بلافاصله بعد از صرف غذا ) خوردن مقدار مناسبي  از خرما يا کشمش ، عسل و گردو به همراه پنير، آجيل به مقدارکم، تنفس عميق در هواي سالم و ورزش صبحگاهي، استفاده از شير يا شير کاکائو در صورت امکان، استراحت نيم ساعته در نزديکي ظهر، بيدار ماندن بعد از نماز صبح يا بعد از طلوع آفتاب، خودداري از خواب نزديک غروب آفتاب موجب نشاط و فعاليت مغز و افزايش حافظه و آمادگي براي کارهاي فکري مي شود.

خوردن صبحانه در ساعات اوليه بامداد (صبح نسبتا زود) به اين مقصود کمک مي کند . استفاده از مقدارکمي زنجبيل در غذاها ( به جاي ادويه ديگر يا همراه آنها ) نيز مفيد است. تلاوت آيات قرآن کريم و روزه ماه مبارک رمضان نيز به دلايلي که نياز به بحث جداگانه دارد ، در افزايش حافظه مؤثر است

درس خواندن در جاي آرام بدون صداي راديو، تلويزيون و صداي متفرقه نيز در تمرکزحواس ، يادگيري و به خاطرسپردن ، اثر جدي دارد.

والدين گرامي مي توانيد توصيه هاي عمومي زير را به تدريج به فرزندانتان آموزش دهيد تا بتوانند به خوبي آنها را به کار گيرند:

1-    درايام امتحان بيشتر مواظب سلامتي خود باشيد تا در معرض سرما خوردگي ، گرما زدگي ، مسموميت ها ي غذايي و اختلالات هضم قرار نگيريد و از خوردن غذا در بيرون از خانه جدا خودداري کنيد. غذاي خود را خوب بجويد و آرام ميل کنيد.

2-    هميشه به خصوص در ايام امتحانات مزاج خود را مرتب نگاه داريد : اگر دچار يبوست هستيد، شبها قبل از خواب حدود 10 عدد انجير خيسانده و 10 عدد آلوي خيسانده ميل کنيد.

3-    در طول روز ( اما نه همراه  غذا ) آب کافي بياشاميد ( بيش از نيم ساعت قبل از غذا و يکي دوساعت بعد از غذا اشکالي ندارد ) آشاميدن آب و نوشيدنيها در وسط غذا سبب اختلال هضم و ايجاد نفخ مي شود.

4-       ازخوردن قهوه و چاي خيلي پررنگ خودداري کنيد. چاي کم رنگ مفيد است.

5-    اگر احساس خستگي مي کنيد کمي استراحت کنيد. انسان در موقع خستگي احتياج به استراحت دارد نه محرک . لذا مصرف قهوه را به منظور بيدار ماندن توصيه نمي کنيم.

6-       ماست و دوغ ترش خواب آور است. ماست شيرين اشکالي ندارد.

7-       نرمش و ورزش سبک را در برنامه روزهاي هفته ، به خصوص ايام امتحانات قراربدهيد.

8-       اگر درصبحانه پنير مي خوريد آن را همراه گردو ميل کنيد - اما پنير در شب باعث خواب آرام مي شود.

9-       مصرف سبزيهاي تازه ( البته بعد از ضد عفوني کردن ) و ميوه هاي تازه توصيه مي شود.

10-    شب امتحان حتما به قدر کافي بخوابيد.

11-    سعي کنيد شب ها زودتر بخوابيد و صبح زودتر از خواب برخيزيد- هرگز نزديک غروب آفتاب نخوابيد.

12-  خواب نيم ساعتي نزديک ظهر نيرو بخش و نشاط آور است ، خواب بعد از طلوع آفتاب و هنگام غروب کسالت آورمي باشد. ( درباره اين مطلب توضيحات علمي کافي با توجه به تغيير سطح هورمونها در خون وجود دارد.(

13-  بعد از صرف ناهار، اگر مي توانيد به پشت دراز بکشيد در حاليکه پاي راست را بر روي پاي چپ قرار داده ايد ، مدت 15 تا 20 دقيقه ا ستراحت کنيد . ( خوابيدن را توصيه نمي کنيم .(

14-    در موقع مطالعه از خوردن تنقلات و چيزهاي ديگر خودداري کنيد.

15-  توصيه به خواب در اوايل شب به معناي زياد خوابيدن نيست . توصيه ما اين است که خواب را در زمان مناسب داشته باشيد تا حداکثر استفاده از آن را ببريد براي مثال 5/4 ساعت خوابي که از اوايل شب شروع  شود، بيش از خوابي که از آخر شب شروع شود.، به شما رضايت  و نشاط مي بخشد.

16-    آرامش روحي خود را با ياد خدا و انجام به موقع نمازها کامل تر کنيد.

17-  برخي تحقيقات علمي ( از جمله تحقيقات دکتر پوليت ارائه شده درکنگره تغذيه ژنو)  نشان مي دهد تغذيه متعادل و متنوع  شامل غلات ، سبزيجات ، لبنيات، گوشت و ميوه ها باعث کاهش استرس امتحان مي شود.

18-    صبحانه غذاي اصلي است، ناهار و شام را کمي مختصرتر بخوريد، اما صبحانه را کاملتر ميل کنيد.

19-    اميد و شادابي را به خودتان تلقين کنيد تا موفقيت هاي شما بيشترشود.

براى تحويل و نگهدارى شير در مدارس بايد به نكاتى چون در نظر گرفتن محلى مناسب جهت قراردادن شيرهاى تحويلى به طورى كه كف، ديوار، سقف انبار قابل نظافت و شستشو بوده و پنجره ها و شيشه ها سالم و مجهز به تورى و داراى سيستم تهويه مناسب باشد، توجه شود. كليه بسته هاى شير بايد بر روى پالت و با ارتفاع مناسب (حداقل ۱۵ سانت از كف انبار) چيده شده، رطوبت انبار ۷۰ و دماى آن ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتيگراد بوده و پاكتها حدود ۵۰ سانتيمتر از ديوار جهت امكان عبور و نظافت قرار داده شوند.
گفتنى است بسته هاى شير بايد حداكثر تا ۴ رديف بر روى هم قرار داده شده، شير پاستوريزه نيز بايد تا زمان مصرف در يخچال ۴ درجه سلسيوس و شير استريليزه در انبار با شرايط ذكر شده نگهدارى شود.

ضرورى است محل نگهدارى شير استريليزه از تابش نور خورشيد در امان باشد. شير پس از تحويل و قراردادن در يخچال و يا انبار، بايد قبل از توزيع بين دانش آموزان توسط مربى بهداشت مورد بررسى قرار گرفته و پس از تأييد دستور مصرف آن صادر و نى هاى مصرفى بايد داراى پوشش ثانويه باشند در غيراينصورت بهتر است از تحويل نى هاى فاقد پوشش خوددارى شود.بر اين اساس بهتر است قبل از توزيع شير ابتدا چند بسته بطور تصادفى انتخاب و جهت حصول اطمينان از عدم تغيير كيفى مانند دلمه شدن، بريده بودن شير، بادكردگى، تغيير بو و رنگ  مورد بررسى و تست ارگانولپتيك (چشايى) قرار گيرد.

هدف بهداشت مدارس

تأمين ، حفظ، ارتقاء سطح سلامت جسماني و رواني دانش آموزان و در نهايت جامعه

 اهميت بهداشت مدارس

-         بخش عظيمي از جمعيت كشور را تشكيل ميدهند (بيش از 25%)

-         من دليل كامل نشدن مهارتها و شرايط سني بعد از گروه مادر و كودك آسيب پذيرترين قشر جامعه مي باشند

-         پايه گذاري رفتارهاي بهداشتي و شيوه زندگي در اين سنين صورت مي گيرد

-         از مهمترين گروههاي در معرض خطر حوادث و سوانح هستند

-         با توجه من اينكه در سن آموزشي پذيري هستند من آساني مطالب بهداشتي را فرا گرفته و من خانواده و جامعه انتقال ميدهند

-         در دسترس و من آساني مي توان مطالب آموزشي من آنها انتقال داده شود.

فعاليتها

برنامه هاي بهداشت مدارس

1-    آموزش بهداشت

2-    معاينات دانش آموزان و تكميل شناسنامه سلامت

3-    بهبود وضعيت بهداشت محيط مدارس

4-    بهبود وضعيت تغذيه دانش آموزان

5-    پيشگيري از بيماريهاي شايع در سنين مدرسه

6-    پيشگيري از سوانح و حوادث در سنين مدرسه

7-    واكسيناسيون توام دانش آموزان اول متوسطه

8-    تشكيل پرونده بهداشتي جهت مدارس

9-    نظارت

اطلاعات تكميلي در ادامه مطلب