اهداف مقطع آموزش ابتدايي

از جمله مهمترين اهداف مقطع آموزش ابتدايي مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1- برقراري فضاي مناسب آموزشي جهت پيشرفت اخلاقي و اعتقادي دانش آموزان

2- پرورش استعدادها و خلاقيتهاي كودكان

3- بهبود قدرت بدني و جسماني كودكان

4- آموزش خواندن ، نوشتن ، محاسبه و برقراري معاشرت اجتماعي با ساير اعضاء اجتماع

5- آموزش مسائل بهداشت فردي و گروهي

برنامه هاي آموزشي

از جمله مهمترين برنامه هاي آموزشي مقطع آموزش ابتدايي مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

علوم قرآني و تعليمات ديني انشاء و املاء فارسي

زبان فارسي ( خواندن و درك مطلب )

تعليمات اجتماعي

علوم هنري ( نقاشي،خطاطي، كاردستي )

علوم طبيعي و بهداشت ، علوم رياضي

ورزش و تربيت بدني

دروس مذكور در هفته 24 ساعت ارائه شده و زمان هر كلاس درس 45 دقيقه مي باشد.

مدت زمان دروس آموزشي مقطع آموزش ابتدايي

اهداف كيفي آموزش ابتدايي

از جمله مهمترين اهداف كيفي مقطع آموزش ابتدايي مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1. اعمال تغييرات ساختاري در نظام آموزشي مطابق با نيازهاي واقعي جامعه و برنامه توسعه جهاني به منظور رشد كيفيت و نرخ بهره وري داخلي آموزش و پرورش

2. ارائه آموزشهاي پايه به كودكان استثنايي

3. اصلاح ساختار اداري و روشهاي اجرايي حوزه آموزش

اهداف كمي آموزش ابتدايي

از جمله مهمترين اهداف كمي مقطع آموزش ابتدايي مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1. دستيابي به نرخ ناخالص 5/106 درصدي ثبت نام كودكان رده هاي سن10-6 سال در مراكز آموزش ابتدايي طي سال 1998 به نرخ123 درصدي در پايان برنامه اول

2. دستيابي به نرخ قبولي كودكان رده هاي سني 8-6 سال در مراكز آموزش ابتدايي از 5 / 78 درصد طي سال 1983 به 81 درصد طي سال 1998 و 84 درصد در پايان برنامه دوم

3. بهبود كارآيي داخلي و كاهش نرخ مردودي و افزايش نرخ قبولي دانش آموزان مقطع آموزش ابتدايي به نسبت 77 به 100

سياستها ، استراتژي ها و اولويت هاي مقطع آموزش ابتدايي

از جمله مهمترين سياستها ، استراتژي ها و اولويت هاي مقطع آموزش ابتدايي مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1. اصلاح و تغيير ساختار نظام آموزش ملي مطابق با نيازهاي جامعه و توسعه ، ارتقا كيفيت و كارائي برنامه هاي آموزشي مقطع آموزش ابتدايي با رجوع به اسلام ، قرآن و سنت پيامبر (ص)در جهت گنجاندن ارزشهاي روحي و معنوي در برنامه هاي آموزشي

2. توجه به قوانين ،برقراري همكاريهاي گروهي ، تعهد به مشاركت در موضوعات سياسي اجتماعي ، توجه به موضوع سلامت رواني كودكان

3. برقراري هماهنگي ميان سياست هاي فرهنگي سياسي ، اجتماعي و اقتصادي مورد پذيرش وزارت آموزش و پرورش با ساير سياستگذاران ملي

4. كاهش نرخ ترك تحصيل و ايجاد علاقه و انگيزه ادامه تحصيل درميان كودكان از طريق اولويت دادن به اجراي سياست غلبه برمشكلات و كمبودهاي آموزشي مقطع آموزش ابتدايي با توجه به تفاوت هاي قومي و فرهنگي

5. اعمال سياستهاي انعطاف پذير در اجراي متدهاي متفاوت آموزشي و بهره گيري از نيروي انساني ، فضا ، ابزارها و امكانات آموزشي در جهت پاسخگويي به نيازمنديهاي محلي مطابق با نوع و سطح آموزش ، جنسيت ، ميزان علاقه مندي و استعداد دانش آموزان

6. اولويت دادن به آموزش معلمان و اجراي برنامه هايي در جهت ارتقاء موقعيت معلمان و تعيين موقعيت آنان در جامعه و اتخاذ سيستم آموزشي واحد به عنوان الگوي راهنما

7. تأكيد بر اهميت ارزيابي پيوسته و اصلاح روشها، سياستها و برنامه هاي آموزشي

8. جلوگيري از ارزيابي هاي انحصاري و مقطعي آموزشي به ويژه در ميان دانش آموزان مقطع آموزش ابتدايي

9. اولويت دادن به ارزيابي پيوسته نرخ مردودين و تجديديها ، بررسي دلايل و ارائه طرح هايي در جهت رفع مشكلات مذكور

10. ارائه برنامه هاي آموزش ابتدايي به كودكان سراسر كشور

11. اتخاذ و اجراي برنامه هاي مورد نياز جهت ثبت نام كليه كودكان و تمركز منابع و تسهيلات در جهت جبران كمبودهاي مناطق محروم

12. برقراري روابط همكاري با سازمانهاي ذيربط، بسيج كليه منابع و جلب توجه و مشاركت فعال دولت در جهت پرداختن به موضوعات فرهنگي ، حمايتي ، رفاهي و قانوني

13. تربيت كادر آموزش ابتدايي مناطق محروم و دور افتاده از طريق گسترش موسسات و دانشگا ه هاي تربيت معلم

مشكلات اصلي آموزش ابتدايي

از جمله مهمترين مشكلات مقطع آموزش ابتدايي مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1. عدم كيفيت و انعطاف ناپذيري محتوي و متدهاي آموزشي و ناديده انگاشتن خلاقيت، نظم، مسئوليت پذيري و انجام فعاليت هاي گروهي

2. فقر اقتصادي و عدم تقبل هزينه هاي بالاي آموزشي دانش آموزان توسط والدين و تأثيرات سوء آن بر آموزش فرزندان

3. عدم تعهد والدين جهت گمارش كودكان رده هاي سني10-6 سال به مدارس ابتدايي به واسطه ضعف قوانين آموزشي كشور

4. عدم صراحت موضوعات آموزشي و عدم هماهنگي موضوعات مذكور با الگوهاي پيشرفت كشور در نتيجه فقدان هماهنگي ميان آموزش و بازاركار

5. ايجاد وقفه دركيفيت آموزش و روشها و تجهيزات داخلي به واسطه اعمال تغييرات سريع جهاني در زمينه توسعه علمي

نرخ افت و ارتقاء تحصيلي دانش آموزان طي سال تحصيلي 1990 و 1997 بر مبناي جنسيت

زن
مرد
مردان و زنان

مقايسه نرخ افت تحصيلي دانش آموزان مقطع ابتدايي طي سال هاي 1997-1990 بر مبناي مناطق روستايي ، شهري و كشوري كشوري

مناطق شهري

مناطق روستايي

نرخ ثبت نام ناخالص

نرخ ثبت نام ناخالص (GER) دانش آموزان مقطع ابتدايي در معرض نوسانات قرار داشته است. به نحوي كه اين ميزان طي سال 1990 از6 /110درصد به 3 /113درصد در سال 1992 افزايش و در سال 1998 تا 5/109درصد كاهش يافته است.

نرخ ثبت نام ناخالص (GER) دانش آموزان پسر طي سال 1990 از4/116درصد به 7/117درصد ظي سال 1992 و 6/115درصد طي سال 1998 تنزل يافته است.

نرخ ثبت نام ناخالص دانش آموزان بر مبناي جنسيت (طي سالهاي1998 -1990)

منبع: اداره هماهنگي و ادغام طرحهاي آموزشي

نرخ ثبت نام ناخالص GER دانش آموزان دختر نيز طي سالهاي 1990 تا سال 1993 دستخوش تغييرات زيادي بوده است بنحويكه از 4/104درصد به 8/108درصد رسيده و طي سال 1998 تا ميزان 3/102درصد كاهش يافته است.

دلايل افزايش نرخ ثبت نام ناخالص (GER)

نرخ ثبت نام ناخالص (GER) از نقسيم تعداد دانش آموزان ثبت نامي در آموزش ابتدايي بخش بر كل جمعيت رده سني 10-6 سال محاسبه مي گردد.

صورت كسر مذكور از جمع دو رقم اصلي و مشخص (تعداد وروديهاي جديد پايه اول و تعداد دانش آموزان رده هاي سني 6 تا 17 سال كه در پايه هاي آموزشي 2 تا 5 آموزش مي بينند)حاصل مي گردد. از سال 1990 ، با كاهش تعداد گرو ه هاي رده سني 10-6 سال كاهش ناچيزي درتعداد وروديهاي جديد پايه اول مشهود بوده است.واين در حاليست كه تا پيش از سال 1990 تعداد دانش آموزان پايه هاي5-2 تحصيلي به طور قابل ملاحظه اي افزايش يافته است. گفتني است كه تفاوت ميان كاهش و افزايش فوق منجر به افزايش تعداد دانش آموزان طي سا ل هاي 93-1990 در مقايسه با سا ل هاي پيش و همچنين منجر به افزايش صورت كسر گرديده است.اما مخرج كسر كه جمعيت گرو ه هاي رده سني 10-6 سال را شامل مي گردد در مقايسه با سالهاي پيش دستخوش كاهش شده كه به خودي خود به افزايش نرخ ثبت نام ناخالص (GER) كه از تقسيم تعداد دانش آموزان پايه اول بر كل جمعيت گروه سني 10- 6 سال بدست مي آيد، منجر مي گردد.

دلايل كاهش نرخ ثبت نام ناخالص (GER)

نرخ ثبت نام ناخالص دانش آموزان(GER) از سال 1993 با كاهش روبرو بوده است. ميزان كاهش رشد جمعيت دانش آموزان و در نتيجه كاهش وروديهاي مقطع آموزش ابتدايي و اعمال تغييرات عمده در قوانين و روند برگزاري امتحانات به منظور سهولت در ارتقاء تحصيلي دانش آموزان پايه ابتدايي از جمله مهمترين دلايل سير نزولي نرخ ثبت نام دانش آموزان به شمار ميرود.

نرخ ثبت نام ناخالص دانش آموزان(GER) دختر و پسر از سال 1990 تا 1993 افزايش كرده و از سال 1993 با كاهش روبرو بوده است.طي مقايسات انجام گرفته ميان نرخ ثبت نام ناخالص دانش آموزان پسر و دختر (GER) مشخص گرديد كه نرخ ثبت نام ناخالص دانش آموزان پسر از دختران بالاتر بوده است كه از جمله مهمترين دلايل آن مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1- وجود فرهنگهاي رايج مختلف بويژه درمناطق روستايي درخصوص تحصيلات دختران

2- همكاري و مشاركت دختران در امورخانه داري و بچه داري

3- كمبود معلمين در مناطق روستايي و دور افتاده

4- برپايي كلاس هاي مختلط آموزشي در روستاها و مناطق دور افتاده

5- مشاركت دختران در فعاليت هاي توليدي خانواده نظير قاليبافي، صنايع دستي و ...

طبق اطلاعات جدول فوق بالاترين نرخ در استانهاي كرمان، لرستان ،چهارمحال و بختياري، اردبيل، گيلان، هرمزگان و مركزي و پايين ترين نرخ در استانهاي سيستان و بلوچستان، آذربايجان غربي، يزد ، خراسان و كردستان به چشم مي خورد.طبق جدول فوق پايين ترين نرخ GER به استان سيستان و بلوچستان تعلق دارد.

از جمله مهمترين دلايل نرخ بالاي GERدر چندين استان مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1. مختلط بودن مراكز آموزشي استاني

2. اجرا وكاربرد متدهاي تكراري درمراكز آموزشي استاني

3. تأخير در ثت نام و ثبت نام مجدد جمعيت گروه سني10-6 سال

4. كاهش جمعيت كودكان رده هاي سني10-6 سال

از جمله مهمترين دلايل نرخ پايين GERدر چندين استان كشور مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1. تعداد كم معلمين زن در برخي نواحي كشور، بويژه مناطق روستايي

2. تشكيل كلاس هاي آموزشي مختلط در برخي نواحي كشور

3. ايجاد و رونق حرفه هاي كاذب

4. مشكلات فرزندان در فعاليت هاي توليدي

5. برخلاف تلاشهاي زيادي كه جهت افزايش GER در اين استانها شده است، اعداد و ارقام در مقايسه با ديگر استانها پايين است.

6. اتخاذ روشهاي تكراري، ثبت نام بموقع وروديهاي جديد و تعداد كم دانش آموزان رده هاي سني 6 تا 10 سال

كليه عوامل فوق سبب گرديده تا تعداد دانش آموزان مقطع آموزش ابتدايي در مقايسه با جمعيت كلي گروه هاي سني 10-6 سال از كاهش چشمگيري برخوردار باشد.

(نرخ ثبت نام خالص NER)

طي دهه 99-1990 نرخ ثبت نام خالص NER))از افزايش برخوردار بوده است. به نحوي كه طي سال 1990 از 2 /92درصد به 97درصد طي سال 1998 افزايش يافت.در همان اثناء نرخ ثبت نام خالص دانش آموزان دختر (NER) نيز نشانگر تغييرات مشابهي بوده و از افزايش4/88درصد به 3/95درصدي بر خوردار بود.روند مشابهي نيز در خصوص دانش آموزان پسر مشهود مي باشد به نحويكه طي سال 1990 از افزايش 9/95 درصد به 5 /98 درصدي طي سال 1998 بر خوردار بوده است.

نرخ خالص ثبت نام درمقطع آموزش ابتدايي بر مبناي جنسيت(طي سالهاي98-90)

منبع: اداره آموزش هماهنگي و ادغام طرحهاي آموزشي