الف) جلب توجه و آرام كردن كلاس

1 - در ابتدا هيچ كاري نكنيد. در جاي خود بي‌حركت و ساكت بايستيد، ابتدا نزديك‌ترين دانش‌آموز به وجود شما پي خواهد برد. چند لحظه صبر كنيد، رفته‌رفته به ديگران رسيده و كلاس آرام خواهد شد.

 2 - اگر كلاس آرام نشد فرياد نكشيد. با صدايي آهسته با دو سه نفر از شاگرداني كه به نظر مي‌رسد آمادگي گوش دادن به شما را دارند شروع به صحبت كنيد.

3 - از حس كنجكاوي دانش‌آموزان استفاده كنيد. طبيعت انسان طوري است كه دوست ندارد از هيچ مطلبي غافل بماند با صدايي آرام شروع به صحبت كنيد بسياري از آنان ساكت شده و دوست دارند بشنوند.

4 - به يك نفر تذكري بدهيد يا سؤالي بپرسيد و در انتهاي سؤال خود نام يكي از شاگردان را كه مي‌دانيد گوش نمي‌داده به زبان بياوريد آن وقت تأثير لو رفتن يك دانش‌آموز وراج را كه همه چشم‌ها به سوي او نشانه رفته مشاهده خواهيد كرد.

5 - مردم عاشق تمجيد هستند. به جاي غر زدن به دانش‌آموزاني كه گوش نمي‌كنند از كساني كه توجه مي‌كنند تعريف و تمجيد كنيد.

6 - ابتدا با يك تكليف آغاز كنيد. آن را به صورت پلي كپي بدهيد يا بر روي تخته بنويسيد.

7 - اهدافي تعيين كنيد. مثلاً به سرگروه‌ها تكليف بدهيد.

8 - بي‌نظمي را توهين به خود تلقي نكنيد. بي‌نظمي اقتضاي طبيعت كودكان و يك چيز طبيعي است كه به روش‌هاي مقتضي بايد كنترل شود.

9 - كمتر كسي راضي مي‌شود تفريح را از دست بدهد. درس را در حد امكان با موضوعي سرگرم كننده آغاز كنيد.

10 - شيوه‌هايي براي جلب توجه دانش‌آموزان داشته باشيد. مثلاً حسب مورد از كاست يا نوار ويدئويي استفاده كنيد.

ب) يادگيري اسامي دانش‌آموزان

1 - هنگام سؤال كردن از دانش‌آموزان آنها را به نام صدا كنيد.

2 - هر اسمي را مي‌آموزيد به‌كار ببنديد.

3 - اسامي را در معرض ديد قرار دهيد. مثلاً دانش‌آموزان ابتدايي دوست دارند نام خود را روي لباسشان بزنند.

4 - مواظب اسامي مشابه باشيد.

5 - از درستي تلفظ نام دانش‌آموزان مطمئن شويد.

6 - از خود پشتكار نشان دهيد. يادگيري چند هفته وقت نياز دارد. دانش‌آموزان از معلماني كه سعي در يادگيري اسامي آنها ندارند انتقاد مي‌كنند.

ج) جلوگيري از بي‌نظمي در كلاس

1 - چند قانون رفتاري شفاف براي كلاس وضع كنيد. دانش‌آموزان را در تهيه اين قوانين شركت دهيد.

2 - هر رفتار خوب را بلافاصله با يك واكنش مثبت پاسخ دهيد. (مثلاً با يك لبخند يا چند كلمه تعريف يا تشويق)

3 - قبل از اينكه يك بي‌نظمي جزئي تبديل به يك ناهنجاري بزرگ شود به آن رسيدگي كنيد. بي‌نظمي‌هاي جزئي به صورت خصوصي حل و فصل مي‌شود و رو‌دررويي در انظار ديگران توجه بيش از حدي برمي‌انگيزد.

4 - مجازات قانون شكني را مشخص كنيد. با دانش‌آموز خاطي برخورد نماييد.

5 - از دانش‌آموزان انتظارات غير منطقي نداشته باشيد. تكاليف مناسب حال همه دانش‌آموزان باشد.

6 - نوع برخورد خود را در صورت انجام يا عدم انجام تكاليف مشخص كنيد. (به صورت منطقي و اثر گذار)

7 - انعطاف داشته باشيد. به محض اينكه احساس كرديد يادگيري درس به خوبي پيش نمي‌رود سرعت يا موضوع يا روش تدريس را تغيير دهيد. به‌خاطر داشته باشيد اين يك توانايي است نه يك ضعف.

8 - اگر دانش‌آموزي نظم كلاس را برهم مي‌زند او را جا به جا كنيد و نشان دهيد متوجه بي‌نظمي او شده‌ايد.

9 - براي فروكش كردن عصبانيت مدتي وقت بدهيد. اگر شما يا دانش‌آموز از كوره در رفتيد چند دقيقه فرصت بدهيد تا هر دو آرام شويد. سپس شاگرد عصباني را براي مدتي بيرون از كلاس ببريد و زمينه گفتن «متأسفم كه چنين اتفاقي افتاد» را در او ايجاد كنيد.

10 - علت رفتار ناشايست را بررسي كنيد. ممكن است مسائل خانوادگي، مالي و.... عامل اين رفتار باشد.

11 - در پايان كلاس، به‌عنوان پاداش و به‌خاطر رضايت از يك فعاليت مفيد و رفع خستگي، يك تست شفاهي يا سرگرمي براي دانش‌آموزان در ده دقيقه آخر كلاس در نظر بگيريد.

د) در نظر گرفتن فرصتهاي يكسان براي دانش‌آموزان

توصيه‌هاي زير كمك مي‌كند با تمام دانش‌آموزان خود رفتار يكساني داشته باشيد:

1 - عدالت را در برابر دانش‌آموزان رعايت كنيد. (در نگاه كردن، توجه، تبسم، تشويق، تنبيه و...)

2 - به هنگام گروه بندي دانش‌آموزان براي انجام كارهاي گروهي، معيار مشخصي در نظر گرفته شود.

3 - از تبعيض در تكاليف بپرهيزيد.

4 - از بيان داستان خنده داري كه ممكن است به فردي يا گروهي بي‌احترامي شود خودداري كنيد.

5 - تلفظ صحيح نام تمام دانش‌آموزان را ياد بگيريد.

منبع: كتاب «پانصد نكته براي معلمان» ترجمه: سعيد مادح خاكسار